Vượt qua gần 65.000 bài dự thi
gửi về BTC cuộc thi “Nét bút tri ân” lần II, bài viết “Ba hạt đậu xanh của mẹ”
của cô Nguyễn Thị Việt Hà, giáo viên Trường THCS Lê Hồng Phong, Thị Trấn Cái
Đôi Vàm, huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau đã xuất sắc giành giải Nhất năm nay.
Câu chuyện của cô giáo Việt Hà về người
mẹ chịu nhiều khổ đau, một mình nuôi mấy người con khi ba bỏ mẹ con cô ra đi.
Với lòng bao dung và nghị lực phi thường, mẹ đã dạy cho chị em cách học đối mặt
với khó khăn, rèn luyện sự tự lập, không đầu hàng cuộc sống.
Chị Việt Hà (ngoài
cùng bên trái) xúc động trong đêm trao giải cuộc thi viết “Nét bút tri ân” lần
II.
Xuyên suốt bài viết là những cơn mưa:
ngày chị sinh ra mưa tầm tã, ngày cha bỏ mẹ con đi mưa vần vũ, và ngày mẹ ra đi
cũng vào một cơn mưa mùa đông.
Câu chuyện có thật của người giáo viên có
vóc người nhỏ bé, giọng nói dịu dàng về gia đình mình, khiến mọi người trong
khán phòng của buổi lễ trao giải vừa diễn ra vào tối 2/6 không khỏi bùi ngùi,
xúc động. Khi MC Tạ Bích Loan hỏi: “Với bài
viết trên, nếu được chọn lòng biết ơn hay sự hận thù, chị sẽ chọn điều gì?”
Thay vì trả lời, cô giáo Việt Hà chỉ gói
gọn trong câu nói mộc mạc và thấm thía: “Lòng hận thù hãy ghi
trên cát! Lòng yêu thương hãy ghi trên đá!”
Dưới đây là toàn văn bài viết của cô giáo
Nguyễn Thị Việt Hà gửi mẹ kính
yêu:
BA HẠT ĐẬU XANH CỦA MẸ
Mình từng kể rằng, người đầu tiên dạy
mình bài học về lòng tự trọng là mẹ mình. Mình cũng từng kể rằng, mẹ mình rất
đẹp, gương mặt mẹ luôn tỏa ra ánh hào quang nhân ái của con người đã sống trọn
một đời lương thiện. Những câu chuyện đời mẹ, mình sẽ chẳng bao giờ kể hết,
những trang đau thương nhưng không hề bi lụy, mà ánh lên niềm khát khao cháy
bỏng về một cuộc sống bình yên, tốt đẹp.
Mẹ lại bảo mình sinh ra ngay giữa cơn mưa
tầm tã, tạt ướt cả chỗ mẹ nằm. Mẹ ghì chặt mình vào ngực, phủ hơi ấm lên tấm
thân bé xíu của mình. Cha bỏ mẹ mình và 3 đứa con thơ dại cũng vào một cơn mưa.
Mưa đêm như trút nước. Cha hôn hít chúng mình, rồi xách valy ra tàu, đi cùng
với một người đàn bà trẻ đẹp không phải là mẹ mình. Tiếng còi tàu xé đêm, nhưng
không vang dội như tiếng mẹ gọi cha. Tiếng mẹ gọi, tiếng khóc nheo nhóc của
chúng mình, tất cả bị mưa làm mờ đi. Mưa vần vũ, cuồn cuộn. Mưa xối xả. Mưa lăn
lộn trên không. Cha vẫn đi. Tóc mẹ xổ tung, mưa lặng đi thấm ướt. Tóc mẹ dài
chấm gót, đen sẫm, mượt thơm. Mưa ganh tị xới tung tóc mẹ. Mưa dữ dội xối vào 3
chị em mình. Tàu chạy. Cha đi. Mẹ hốt hoảng ôm xiết 3 con vào nhà. Cả mấy mẹ
con khóc run lập cập.
Ảnh minh họa (Nguồn:
Internet)
Mẹ dắt 3 chị em mình rời bỏ Cà Mau, về
quê ngoại ở Bắc Giang. Mình không biết mẹ lấy sức lực ở đâu mà nuôi nổi 3 chị
em mình, trong cái cảnh tay không tấc đất, chỉ có chút vốn liếng còm cõi, mẹ
lăn lóc hết chợ xa, chợ gần, làm đủ công việc nặng nhọc và chịu bao nhiêu tủi
hổ. Nhà mình nghèo lắm, những vụ giáp hạt mẹ toàn ăn sắn, khoai, nhường cơm
trắng cho 3 đứa con. Nhớ lại là rơi nước mắt món canh “Rửa chân gà”… Mẹ nấu
canh bằng rau trong vườn, cho thêm một ít mỡ, mẹ bảo canh ngọt lắm, vì có cả
mùi của thịt gà, chúng con ăn ngon lắm, xì xụp húp rồi tin ngay, vì nhìn thấy
chân con gà hôm ấy cũng sạch thật…Mẹ vừa ăn khoai vừa rơi nước mắt, rồi bảo bụi
hôm nay sao nhiều thế…
Tuổi nhỏ ngây thơ chưa kịp hiểu đời mẹ
nhọc nhằn…
Mẹ hay vắng nhà vì đi hết chợ xa, chợ gần
để buôn cá khô, sắn, lạc… Năm 1992, mẹ cho 3 chị em mình 6 hạt đậu xanh và bảo
hãy trồng vào trong ống bơ, mỗi ống bơ trồng 3 hạt. Một ống để trong nhà, một
ống để ngoài sân. Mẹ bảo chăm sóc cây trong nhà kỹ hơn là cây ở ngoài sân, rồi
4 tuần sau, xem chuyện gì diễn ra với 2 ống bơ trồng đậu xanh ấy.

Cây đậu xanh trong nhà ban đầu bụ bẫm,
xanh tốt rồi yếu dần, dài ra, cứ vươn mãi ra phía có ánh sáng; và 4 tuần sau, 2
cây đậu ấy bỗng dưng héo rũ. Còn 3 cây đậu trong ống bơ ở ngoài sân chậm lớn
hơn, nhưng vững chãi; 4 tuần sau, lá trổ xum xuê và bắt đầu có những nụ nho
nhỏ…; 4 tuần kế tiếp đã thấy những quả đậu xanh xinh xinh rung rinh trên cây.
Mẹ bảo chúng mình kể mẹ nghe chuyện hai cây đậu, mẹ luôn mỉm cười khi nghe 3
chị em liếng thoắng; sau đó, mẹ mới từ tốn bảo: “Các con là những cây đậu xanh
ở ngoài sân, dù không được chăm sóc tốt, không được ở những nơi sung sướng,
nhưng đã lớn lên vững chãi. Đó là sự tự lập, các con hiểu không?” Thú thực,
ngay lúc ấy, mình chưa hiểu được hết những điều sâu xa trong lời mẹ nói… Nhiều
năm sau, chúng mình mới hiểu được rằng, mẹ đã rèn chúng mình sống tự lập, lòng
tự trọng bằng chính cuộc đời tốt đẹp của mẹ….
Cuộc sống tươi hồng nhưng luôn nghiệt ngã…
Cuối năm 1993, mẹ lại dắt chúng mình lên vùng kinh tế mới ở Đạ Huoai, Lâm Đồng.
Căn nhà ở xó rừng Madaguil vẹo vọ vì mưa. Mưa ngạo nghễ, nhạo báng mấy mẹ con
cô độc. Mưa lạnh lùng nhẩy nhót khắp nhà. Mẹ dắt mình và Hằng băng rừng trốn
mưa nhưng không trốn kịp. Mưa ầm ào thác lũ. Mẹ cúi người che mưa cho 3 con,
chúng mình vẫn lạnh tê tái. Mưa nhỏ mọn lách qua thân mẹ, chúng mình thâm tím
vì mưa. Rồi mình không núp dưới mẹ nữa, đứng thẳng dậy đeo gùi măng lên vai, lì
lợm rẽ cỏ tranh và đám cây mây chằng chịt tìm lối về. Mẹ cũng dắt Hằng, Trung
rẽ cây rừng mà đi. Mẹ vượt lên trước, cầm dao phạt nhanh những đám cây mây cho
chúng mình cất bước. Mưa gầm rú tức giận, muốn hất tung 4 kiếp người nhỏ nhoi
lên cao, nhưng mưa bất lực. Mưa trút roi rát bỏng vào da thịt 4 mẹ con mình. Mình
đã học những bài học can đảm từ mẹ mình.
Cách mẹ dạy chúng mình cũng lạ hơn người
khác, mẹ có một ngọn roi mây luôn treo ở góc nhà, nhưng mẹ không đánh chúng
mình bao giờ. Mẹ thủ thỉ kể những câu chuyện đời mẹ khi chúng mình cùng trèo
rừng, làm rẫy, lúc mưa trú trong lán… Thế mà quên mệt, thế mà lại thấm thía
những phẩm chất tốt đẹp.
Đời người con gái có 12 bến nước, cái bến
mẹ sa chân vào có lẽ là cái bến đục nhất… Một mình nuôi con, quyết chẳng để con
thất học, nên dắt díu con từ Nam
ra Bắc, từ Bắc vào Nam…
Thế rồi… thế rồi đến khi xuôi tay nhắm mắt, tóc mẹ chưa kịp bạc…; mẹ chưa kịp
trở về nhà của mẹ con mình… Năm 2004, khi mình và Việt Hằng đã tốt nghiệp CĐSP và
xin dạy ở Phú Tân - Cà Mau , Út Trung đang học CĐSP Cà Mau cũng là lúc mẹ bị
ung thư thận giai đoạn cuối… Mẹ về lại Bắc Giang, sau nửa đời người mang con
khắp xứ người tìm cớ mưu sinh, nuôi chúng mình ăn học đến nơi, đến chốn. Mẹ đã
về lại nơi chôn nhau cắt rốn, để thanh thản nằm lại ở Đống Mối, bên dòng sông
bốn mùa gió lộng.
Ngày mẹ đi cũng lại vào một cơn mưa mùa
đông. Mưa lê thê, não nuột. Mưa hiền hòa bao bọc lấy mẹ, lấy 3 chị em mình. Lạ
lùng thay! khi 3 chị em mình không khóc được, lủi thủi sau xe tang, mưa nức nở
rơi lên khoé mắt, tạo thành lệ tuôn để chị em mình khóc mẹ. Mưa nhẹ vỡ thành
hàng triệu triệu những giọt sương xốp trắng. Mưa cuộn lên trời cao, kéo màn
trời ủ dột. Mưa đưa mẹ về nẻo trời xa, nẻo xa xăm mù khơi, nẻo sinh ly tử biệt.
Mưa cho cỏ mau tốt tươi, phủ kín nấm mộ mẹ nằm lại một mình. Mưa trải khăn tang
vắt ngang bầu trời ngày mẹ đi xa mãi.
Và hôm nay, trong câu chuyện cuối cùng
mình viết tham gia cuộc thi Netbuttrian có ngấn nước, có nụ cười, có nỗi nhớ,
có niềm tự hào của 3 chị em mình, như một nén nhang lòng thắp lên cho mẹ. Có
một điều không thay đổi rằng, mẹ vẫn đang còn hiện diện bên chúng mình…, trong
mỗi nhịp đập trái tim… Không đếm được bao nhiêu vất vả, bao nhiêu nước mắt để 3
chị em đã thành người như điều mẹ mong muốn, trăn trối lúc lìa trần. Ba đứa con
của mẹ, ba hạt đậu xanh trong cái ống bơ đặt góc sân ngày nào, cùng nắng, cùng
gió, cùng bao thử thách đã vững chãi lớn lên, trong bao bài học làm người mẹ đã
dạy chúng mình.
VĂN CHUNG (ghi)